Bilim İnsanlarının Mars’taki Metan Gizemi ve Hayata Etkileri Hakkında Yeni Bir Fikri Var

Bilim İnsanlarının Mars’taki Metan Gizemi ve Hayata Etkileri Hakkında Yeni Bir Fikri Var

Yüzyıllar boyunca, bilim adamları Mars’taki yaşamın varlığı hakkında spekülasyonlar yapmışlardır. Ancak sadece son 15 yıl içinde yaşam arayışı (geçmiş ve şimdiki zaman) gerçekten hareketlenmeye başladı.

O zamanlar Mars’ın atmosferinde belirlenen, Dünya üzerindeki birçok yaşam formuyla (yani bir “biyosignat”) ilişkili olan organik bir molekül olan metandı.

O zamandan beri, Mars’ın atmosferik metanını inceleme girişimleri çeşitli sonuçlar doğurdu. Bazı durumlarda, birçok kez normal konsantrasyonları olan metan bulunmuştur; diğerlerinde ise yoktu.

Bu gizemi cevaplamaya çalışan Aarhus Üniversitesi’nden disiplinlerarası bir ekip, geçtiğimiz günlerde metanın Mars’ın atmosferinden uzaklaştırılması için olası bir mekanizmayı araştırdıkları bir çalışma yaptı.

Mars’ta, metan üretimi doğada mevsimsel gözüküyor, kış aylarında kuzey yarımkürede milyarda 0.24 parçadan (ppb) dalgalı ve yaz boyunca yaklaşık 0.65 ppb’ye dalgalanıyor.

Aynı zamanda, periyodik olarak ayrı bölgelerden serbest bırakıldığını gösteren yayılmış bulutlar tespit edildi. İki seferde, Curiosity gezicisi  2014 Aralık ayında ve tekrar Haziran ayında bulutlar civarındaydı.

Bu metanın yıllar içinde üretimi ve ortadan kalkması için çeşitli mekanizmalar önerilmiştir. Üretim açısından bunlar serpantinleşme (su, karbondioksit ve olivin kayası arasındaki etkileşimler) gibi biyolojik olmayan işlemlerden mikroplarle biyolojik üretime kadar sıralanmıştır.

Nasıl çıkarılacağına gelince, bu bir gizem olarak kaldı.

En belirgin mekanizma, Güneş’ten gelen UV radyasyonunun metanın karbondioksit, formaldehit ve metanole parçalanmasına neden olduğu fotokimyasal bozulmadır. Ancak, bu işlem atmosferin metanının bu kadar hızlı bir şekilde nasıl kaybolduğunu açıklayamaz, bu işlemin en önemli kısmıdır.

Son zamanlarda bilimsel dergi olan Icarus dergisinde yer alan çalışmalarının adına, Aarhus Üniversitesi’nin Mars Simülasyon Laboratuvarı’nın araştırma ekibi “tuzlamanın” sorumlu olabileceğini söyledi. Esasen, rüzgarla çalışan erozyonun metanın metil (CH3), metilen (CH2) ve carbyne (CH) gibi bileşiklere iyonlaşmasından sorumlu olabileceğini savunuyorlar.

Bazalt ve plajiyoklaz gibi Mars-analog mineralleri kullanan ekip, bu katıların erozyon işlemleri sırasında oksitlenebildiğini ve gazların iyonize edilebileceğini ve böylece iyonlaştırılmış metanın mineral yüzeylerle reaksiyona girdiğini ve bağlandığını göstermiştir. Ayrıca plajiyoklazdaki (Mars’ın yüzeyinde önemli bir bileşen olan) silikon atomlarının metandan türetilen metil grubunda bulunan karbon atomlarına bağlandıklarını da buldular.

Bu sonuçlara dayanarak ekip, bu mekanizmanın fotokimyasal işlemden çok daha etkili olduğu ve metanın Mars atmosferinden nasıl çıkarıldığını ve gözlemlenen zaman dilimlerinde toprağı içine nasıl bırakıldığını açıklayabilir. Ancak belki de en ilginç olanı, bu bulguların Marslı yaşamının olası varlığına yaptığı çıkarımlardır.

etan üzerindeki etkilerine ek olarak, bu araştırma aynı zamanda bu mineral araştırmalarının peroksit, süperoksit ve bakteriler dahil organizmalar için çok toksik olan diğer kimyasallar gibi reaktif oksijen kimyasallarının oluşumuna yol açabileceğini göstermiştir. Bu bileşiklerin varlığı, esasen, Mars yüzeyinde veya yakınında yaşamın var olma ihtimalinin çok az olduğu anlamına gelir.

İleriye baktığımızda, ekip, Mars’ta ortaya çıkmış ya da meteorlar tarafından biriktirilmiş daha karmaşık organik malzeme olan bağlı metan ile neler olup bittiğini incelemek için takip çalışmaları yürütmeyi planlıyor. Kısacası, aynı erozyon işleminin bu malzemenin atmosferik metan olduğu gibi değiştirilmesinden veya çıkarılmasından sorumlu olup olmadığını görmek istiyorlar.

Bu araştırmaların sonuçları, Mars’taki yaşam arayışı ile ilgili temel bir soruya – yani, Mars ortamındaki organik malzemelerin nasıl muhafaza edildiğine dair önemli bir soruna ışık tutacaktır. Ayrıca, ESA’nın ExoMars 2020 rover’ı ve NASA’nın Mars 2020 rover’ı (her ikisi de 2021’de gelmesi planlanan) gibi, yaşamın endikasyonlarını arayan gelecekteki misyonları Mars’a bildirecekler.

Çeviri:Simge Kara

Kaynak:http://www.bizsiziz.com/scientists-have-a-new-idea-about-mars-methane-mystery-and-its-implications-for-life/

30 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
21 + 26 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.