Altıncı Kitlesel Yok Oluş Geliyor mu?

Uzmanlara göre altıncı kitlesel yok oluş arefesinde olabiliriz.

Yeni kanıtlar, volkanların şimdiye kadarki en büyük kitlesel yok oluşa neden olduğunu gösteriyor. Araştırmacıların bu konudaki fikri; antik kayaya gömülen cıvaların en güçlü kanıtı saklıyor olduğu. Ancak volkanların, aslında Dünya tarihindeki en büyük kitlesel yok oluşun kaynağı olduğunu düşünüyorlar.
252 milyon yıl önceki neslin tükenmesi o kadar dramatik ve geniş çaplıydı ki bilim insanları buna “Büyük Ölüm” diyordu. Felaket, yüz binlerce yıl boyunca Dünya’daki yaşamın yüzde 95’inden fazlasını öldürdü.
Cincinnati Üniversitesi ve Çin Yer Bilimleri Üniversitesi’nden Paleontologlar, dünyadaki yaklaşık bir düzine alandaki jeolojik kayıtlarda yer alan cıvada önemli bir artış olduğunu ve bu volkanik patlamaların küresel felaketin suçlusu olabileceğine dair ikna edici kanıtlar sundu.
Çalışma bu ay Nature Communications dergisinde yayınlandı.
Patlamalar, geniş miktarda kömür birikimini ateşleyerek atmosfere yüksek cıva buharı bıraktı. Sonunda, gezegenin etrafındaki deniz sedimentine (tortu tabakası) yağmurlar yağdı ve dinozorların yaşını müjdeleyen bir felaketin temel imzasını ortaya çıkardı.
Çin Yer Bilimleri Üniversitesi’nde yardımcı profesör olan Jun Shen: “Volkanik gaz emisyonları ve organik madde yanması dahil olmak üzere volkanik faaliyetler dünya yüzeyine bol miktarda cıva yaydı.” dedi.
Kitlesel yok olma, bilim insanlarının Permiyen-Triyas Sınırı olarak adlandırdığı yerde meydana geldi. Kitlesel yok olma dinozorların ortaya çıkmasından önce kara ve deniz yaşamının çoğunu öldürdü. Bazıları, kılıç dişli kaplan ve Komodo ejderi arasında bir haç gibi görünen vahşi gorgonopsidler gibi kendi başlarına yaşayan tarih öncesi canavarlardı.
Patlamalar şu anda merkezi Rusya olan Sibirya Tuzakları denilen volkanik bir sistemde meydana geldi. Patlamaların çoğu koni şeklindeki volkanlarda değil zemindeki aralıksız çatlaklardan kaynaklandı. Patlamalar sık ve uzun ömürlüydü ayrıca öfkeleri, yüz binlerce yıllık bir süreye yayılmıştı.
UC’nin McMicken Fen Edebiyat Fakültesi’nde jeoloji profesörü olan Thomas Algeo: “Tipik olarak büyük ve patlayıcı volkanik püskürmeleriniz olduğunda atmosfere yüksek miktarda cıva yayılır.” dedi.
Algeo: “Cıva, araştırmacılar için nispeten yeni bir gösterici oluyor. Dünya tarihinin önemli olayları üzerindeki volkanik etkilerini araştırmak için sıcak bir konu haline geldi.” dedi.
Araştırmacılar, cıvanın biriktiği kayaya tarih vermek için “kirletici” adı verilen ve kuşa benzeyen yaratıkların keskin fosilleşmiş dişlerini kullanıyor. Gezegendeki diğer canlıların çoğunda olduğu gibi konodontlar da felaket tarafından yok edildi.
Patlamalar bu uzun süre zarfında havaya 3 milyon kilometrekare kül bıraktı. Bunu perspektif olarak söylemek gerekirse Washington’daki St. Helens Dağı’nın 1980’deki patlaması atmosfere sadece 1 metreküp kül bıraktı.
Algeo; Sibirya Tuzakları püskürmelerinin havaya çok fazla malzeme yaydığını ve gezegendeki sera gazını etkileyerek sıcaklığı ortalama 10 santigrat derece kadar arttırdığını söyledi. Bu değişen iklimin, kitlesel yok oluşun en büyük suçlularından biri olacağını da ekledi.
Ancak asit yağmurları birçok su kütlesinin yapısını bozacak ve küresel okyanusların asit oranını arttıracaktı. Böylelikle ılık su, çözünmüş oksijenin eksikliğinden dolayı daha fazla ölü bölgeye sahip olacaktı.
Algeo: “En çok neyin zararlı olduğu konusunda sık sık tartışıyoruz ve fikir ayrılıkları yaşıyoruz. Soğuk ortamlara adapte olmuş yaratıkların daha şanssız olduğunu düşünüyorum. Tahminime göre sıcaklık değişimi, bir numaralı katil olacak. Etkiler, asitlenme ve çevredeki diğer toksinler tarafından daha da kötüleşecek.” dedi.
Uzun bir süre devam eden genleşme ve püskürmeden sonra meydana gelen patlama, Dünya’daki besin zincirinin iyileşmesini engelledi.
Algeo: “Burada yoğunluk değil süre önemli. Devam ettikçe çevre üzerinde daha fazla baskı oluştu.”
Dünya’yı iyileştirmek, hızla devam eden rahatsızlıkların biyolojik çeşitliliği ortadan kaldırmaya devam etmesinden dolayı oldukça yavaş kalıyor.
Dünya, 4,5 milyar yıl boyunca bildiğimiz beş toplu yok oluşa tanık oldu.
Bilim insanları, 65 milyon yıl önce dinozorları yok eden kitlesel yok oluşu tespit etmek için başka bir temel olan iridyumu kullandı. Muazzam büyüklükteki bir meteorun Meksika bölgesine çarptığını düşünüyorlar.
Ortaya çıkan aşırı ısınmış tüf, atmosfere üflendi ve dünyadaki jeolojik kayıtlarda bulunan iridyum içeren malzemeyi yağdırdı.
Shen; cıva sayesinde Sibirya Tuzakları patlamasının felaketten sorumlu olduğuna dair inandırıcı kanıtlar sağlayabildiklerini söyledi.
Şimdi araştırmacılar, patlamaların kapsamını özellikle de kara hayvanları ve bitkiler için toplu zarardan en çok hangi çevresel etkilerin sorumlu olduğunu tespit etmeye çalışıyor.
Shen; Permiyen neslinin bugün küresel ısınmanın bir sonraki kitlesel neslinin tükenmesine nasıl yol açabileceğine ışık tutabileceğini söyledi. Küresel ısınma, gerçekten de Permiyen ölümünden sorumluysa ısınma günümüzde insanlar ve vahşi yaşam için ne ifade ediyor?
Shen: “Karbonun insan tarafından atmosfere salınması, bol miktarda karbonun Sibirya püskürmeleri tarafından salındığı Geç Permiyen’deki duruma benziyor” dedi.
Algeo: “Bu durum oldukça endişe vericidir. Biyologların çoğu, altıncı büyük kitlesel yok oluşun zirvesinde olduğumuza inanıyor. Ben de bu görüşü paylaşıyorum. Öğrenmemiz gereken şey bunun insan çıkarına ne kadar zarar verecek derecede bir iş olacağı. Bu yüzden hasarı en aza indirgemek için çalışmalıyız.” dedi.
Kurak çöller gibi sıra dışı ortamlarda yaşayan insanlar ilk büyük acıyı çekecek olanlardır. Bu durum, dünya çapında daha fazla iklim mültecisine yol açacaktır.
“En zorlu yerlerde daha fazla açlık ve kitlesel göç görme ihtimalimiz var. Bu küresel bir sorundur. Tanımak ve gerçekleşmeden önce uğraşmamız gereken bir sorundur. Bir krize girmeden önce bu sorunları çözmek çok daha kolay olacaktır.”

Çeviri: Abdullah Akpur
Kaynak: http://www.bizsiziz.com/new-evidence-suggests-volcanoes-caused-biggest-mass-extinction-ever/

59 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
21 + 11 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.